فوب خلیج‌فارس

فوب خلیج‌فارس در واقع قیمتِ دمِ درِ کارخانه برای نفت و فرآورده‌های نفتی در منطقه ماست. وقتی می‌گوییم قیمت کالایی فوب است، یعنی فروشنده فقط هزینه رساندن کالا به عرشه کشتی در بنادری مثل ماهشهر یا بندرعباس را می‌پردازد و از آن لحظه به بعد، تمام مسئولیت و هزینه‌های جابه‌جایی در دریا و بیمه تا مقصد نهایی با خریدار است. این عدد به عنوان یک قیمت مرجع، مبنای اصلی تجارت انرژی در خاورمیانه شناخته می‌شود.

این اصطلاح مستقیماً با جیب ایرانی‌ها و سود و زیان شرکت‌ها گره خورده است؛ چون دولت برای تعیین قیمت بنزین، گازوئیل و حتی نرخ خوراک کارخانه‌های پتروشیمی در بورس، نگاهش به قیمت فوب خلیج‌فارس است. مثلاً وقتی قیمت فوب بالا می‌رود، فاصله قیمت بنزین یارانه‌ای در ایران با قیمت واقعی آن در منطقه زیاد می‌شود که می‌تواند مقدمه‌ای برای تغییر سیاست‌های حمایتی یا فشار به بودجه عمومی باشد. در واقع، فوب خط‌کشی است که نشان می‌دهد دارایی‌های ملی ما در بازار جهانی چقدر ارزش دارند.