صادرات فرآورده‌های نفتی

صادرات فرآورده‌های نفتی یعنی به جای آنکه نفت خام را مستقیم از چاه بفروشیم، آن را در پالایشگاه‌هایی مثل ستاره خلیج فارس به محصولاتی کاربردی مانند بنزین، گازوئیل، نفت سفید و قیر تبدیل کرده و به مشتریان خارجی عرضه کنیم. این محصولات به دلیل تنوع زیاد و امکان جابه‌جایی با تانکر و کشتی‌های کوچک، بسیار سخت‌تر از نفت خام ردیابی و تحریم می‌شوند و به همین دلیل در سال‌های اخیر به شریان اصلی درآمد ارزی ایران تبدیل شده‌اند.

وقتی ایران موفق به صادرات فرآورده می‌شود، دلار و درهم بیشتری وارد سامانه نیما می‌شود که نتیجه مستقیم آن کنترل نوسانات قیمت دلار در بازار آزاد است. به زبان ساده، هر چقدر بنزین یا قیر بیشتری به همسایگانی مثل عراق و افغانستان بفروشیم، دست دولت برای تامین ارز کالاهای اساسی بازتر می‌شود. با این حال، اگر مصرف داخلی ما (مثلاً بنزین) از تولید پیشی بگیرد، این منبع درآمدی قطع شده و با کاهش ذخایر ارزی، فشار تورمی بر زندگی روزمره مردم افزایش می‌یابد.