شکاف بازده

شکاف بازده در واقع خط‌کشی برای سنجش ریسک است. وقتی می‌خواهید پولتان را جایی سرمایه‌گذاری کنید، همیشه یک گزینه امن مثل سپرده بانکی یا اوراق اخزا وجود دارد. شکاف بازده به ما می‌گوید که سایر بازارها چقدر بیشتر از این گزینه امن سود می‌دهند. اگر این فاصله زیاد شود، یعنی بازار برای جذب سرمایه شما مجبور است جایزه یا همان سود بیشتری بدهد و اگر این فاصله کم شود، یعنی جذابیتِ پذیرش ریسک برای رسیدن به سودِ بیشتر کاهش یافته است.

در اقتصاد ایران، این مفهوم را بیشتر در تفاوت سود اخزا (اوراق خزانه اسلامی) و سود بانکی یا صندوق‌های درآمد ثابت می‌بینیم. مثلاً اگر سود اخزا ۳۰ درصد باشد و بانک ۲۲ درصد بدهد، شکاف بازده ۸ درصدی ایجاد شده است. این شکاف به شما می‌گوید که با خروج پول از بانک و خرید اوراق در بورس، می‌توانید بازدهی خود را بدون افزایش چشم‌گیر ریسک، به شکل معناداری بالا ببرید. پایش این عدد به سرمایه‌گذار کمک می‌کند تا بفهمد چه زمانی وقتِ جابه‌جایی دارایی بین بانک و بورس است.

درک این شکاف برای محافظت از ارزش پول حیاتی است؛ چون وقتی شکاف بازده بین اوراق شرکتی و اوراق دولتی خیلی کم می‌شود، یعنی بازار بابت ریسکِ احتمالی آن شرکت پاداش کمی به شما می‌دهد و شاید بهتر باشد به همان گزینه امن دولتی برگردید. در واقع این عدد به شما می‌گوید که آیا جایزه ریسک در بازار ایران عادلانه است یا خیر.