سلب مالکیت

سلب مالکیت زمانی اتفاق می‌افتد که قدرت عمومی برای پیشبرد یک طرح ملی یا شهری، حق مالکیت فرد بر اموالش را لغو می‌کند. در ایران، این موضوع بیشتر در پروژه‌های عمرانی دیده می‌شود؛ جایی که دولت طبق قانون تملک، زمین یا ساختمانِ مسیرِ پروژه را به نفعِ منافعِ جمعی تصاحب می‌کند. اصل ماجرا این است که حق فردی در برابر مصلحت عمومی عقب‌نشینی می‌کند، اما قانون‌گذار تاکید دارد که این انتقال نباید باعث ضرر مالی مالک شود. این مفهوم مستقیماً با امنیت سرمایه‌گذاری و ارزش دارایی شما گره خورده است. مثلاً وقتی شهرداری برای تعریض یک خیابان یا ساخت ایستگاه مترو، مغازه یا خانه‌ای را سلب مالکیت می‌کند، چالش اصلی بر سر قیمت کارشناسی است. اگر مبلغ پرداختی با تورم بازار مسکن همخوانی نداشته باشد، داراییِ فرد عملاً ذوب می‌شود. در اقتصاد ایران که ملک پناهگاه اصلی سرمایه است، شفافیت در قوانین سلب مالکیت تعیین می‌کند که آیا شهروندان به ثباتِ مالکیت خود اطمینان دارند یا نگرانِ از دست دادن ناگهانیِ ارزشِ دارایی‌شان هستند.