سرمایه‌گذاری اعتباری

سرمایه‌گذاری اعتباری به زبان ساده یعنی معامله کردن با پولی که متعلق به شما نیست اما مسئولیت سود و زیانش تماماً با شماست. در این روش، سرمایه‌گذار بخشی از هزینه خرید یک دارایی را نقد می‌پردازد و مابقی را از نهادهای مالی قرض می‌گیرد. این کار باعث می‌شود قدرت خرید فرد افزایش یابد و بتواند روی مبالغی بزرگ‌تر از پس‌انداز واقعی‌اش ریسک کند تا از نوسانات بازار بهره بیشتری ببرد. در اقتصاد ایران، ملموس‌ترین شکل این کار «اعتبار کارگزاری» در بورس است. فرض کنید ۱۰ میلیون تومان دارید و کارگزاری هم ۱۰ میلیون تومان اعتبار به شما می‌دهد؛ حالا با ۲۰ میلیون تومان سهم می‌خرید. اگر قیمت سهم ۲۰ درصد رشد کند، سود شما ۴ میلیون تومان می‌شود که نسبت به پول اولیه خودتان، ۴۰ درصد بازدهی داشته‌اید. در واقع در شرایط تورمی ایران، بسیاری از این ابزار استفاده می‌کنند تا دارایی را امروز بخرند و بدهی را در آینده با پولی که ارزشش کمتر شده بپردازند. اما این سکه روی دیگری هم دارد؛ اگر بازار طبق پیش‌بینی حرکت نکند و قیمت‌ها کاهش یابد، ضرر شما هم با همان سرعت دوبرابر می‌شود. در بورس تهران، اگر ارزش دارایی شما از حد مشخصی پایین‌تر بیاید، کارگزاری برای تسویه بدهی خود، سهام شما را به اجبار می‌فروشد که به آن «کال‌مارجین» می‌گویند؛ وضعیتی که می‌تواند در چشم‌برهم‌زدنی کل سرمایه اولیه فرد را از بین ببرد.