حق عبور

حق عبور یا ترانزیت، پولی است که دولت‌ها بابت عبور کالا، انرژی یا هواپیما از قلمرو خود می‌گیرند. تصور کنید ایران مثل یک چهارراه بزرگ در منطقه است؛ هر کامیون خارجی که از جاده‌های ما می‌گذرد یا هر هواپیمایی که از آسمان ایران عبور می‌کند، باید مبلغی را به عنوان هزینه استفاده از این زیرساخت و امنیت پرداخت کند. این درآمد یکی از پایدارترین روش‌های کسب درآمد ارزی است که به جای فروش منابع تجدیدناپذیر مثل نفت، صرفاً از موقعیت جغرافیایی خاص کشور به دست می‌آید.

افزایش این درآمد مستقیماً روی ثبات اقتصادی اثر دارد؛ چون هرچه دولت از طریق حق عبور دلار بیشتری به دست بیاورد، کسری بودجه کمتر شده و نیاز به چاپ پول یا فشار مالیاتی بر کسب‌وکارهای داخلی کاهش می‌یابد. به عنوان مثال، وقتی به دلیل امنیت بالای آسمان ایران، شرکت‌های هواپیمایی بزرگ دنیا تصمیم می‌گیرند به جای مسیرهای جایگزین از فضای ایران استفاده کنند، میلیون‌ها دلار ارز وارد کشور می‌شود که این موضوع به دولت کمک می‌کند بدون خام‌فروشی، بخشی از هزینه‌های عمومی را پوشش دهد.