ارز زیارتی

ارز زیارتی در واقع نوعی سهمیه ارزی است که بانک مرکزی برای زائران سفرهای مذهبی، به‌ویژه حج و اربعین، در نظر می‌گیرد. این ارز معمولاً با قیمتی پایین‌تر از نرخ بازار آزاد و از طریق بانک‌های عامل به متقاضیان فروخته می‌شود. هدف دولت از این کار، تسهیل شرایط سفر برای اقشار مختلف و جلوگیری از هجوم یک‌باره مردم به صرافی‌های آزاد است که می‌تواند باعث نوسان ناگهانی قیمت دلار و دینار در ایام خاص شود.

برای یک خانواده ایرانی، دریافت ارز زیارتی به معنای کاهش چشمگیر هزینه‌های اقامت و تردد در خارج از مرزها است. تفاوت قیمت این ارز با بازار آزاد، نوعی یارانه غیرمستقیم محسوب می‌شود که مستقیماً روی توان خرید زائر اثر می‌گذارد. با این حال، تخصیص این ارز همیشه دو جنبه دارد؛ از یک سو به کاهش فشار مالی بر زائران کمک می‌کند و از سوی دیگر، بحث‌هایی را درباره نحوه اولویت‌بندی مصرف ذخایر ارزی کشور در شرایط محدودیت‌های اقتصادی به وجود می‌آورد.