ناوبری تاریک
ناوبری تاریک یا ناوگان سایه به مجموعهای از کشتیها گفته میشود که با هویتهای غیرشفاف و خاموش کردن رادارهای ردیابی، در آبهای بینالمللی حرکت میکنند. این نفتکشها معمولاً تحت پرچم کشورهای دیگر فعالیت کرده و با انتقال میانکشتی در دل دریا، منشأ اصلی نفت را پنهان میکنند تا از رصد ناظران تحریم دور بمانند. در اقتصاد ایران، این سازوکار ابزار اصلی برای تداوم صادرات نفت در دوران تحریم است. اگر این ناوگان فعال نباشد، ورود ارز به کشور مختل شده و جهش ناگهانی قیمت دلار زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار میدهد. با این حال، استفاده از این روش هزینههایی مثل تخفیفهای سنگین قیمتی و ریسکهای بیمهای را به همراه دارد که بخشی از ثروت ملی را در مسیر دور زدن محدودیتها مستهلک میکند.
چرا الان مهم است
تازهاختلاف اخیر میان آمارهای رسمی بینالمللی و واقعیتِ عبور نفتکشها از تنگه هرمز، بار دیگر بحث «ناوبری تاریک» را داغ کرده است. خاموش کردن سیستمهای ردیابی برای دور زدن تحریمها، باعث شده تخمینِ دقیق میزان صادرات و درآمدهای ارزی ایران دشوار شود؛ موضوعی که مستقیماً بر پیشبینی قیمت دلار و ثبات بودجه در اقتصادِ ایران اثرگذار است.
آخرین اخبار با این مفهوم

شکاف آماری در هرمز؛ چرا آمار واشنگتن با واقعیت نفتکشها نمیخواند؟
اختلاف فاحش میان ادعای آمریکا و دادههای ردیابی نفتکشها درباره حجم صادرات نفت از تنگه هرمز، ابهامات بازار را افزایش داده است.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵