ممنوعیت واردات

ممنوعیت واردات ابزاری است که دولت‌ها برای کنترل خروج ارز از کشور یا اجبار مردم به خرید کالای داخلی از آن استفاده می‌کنند. در اقتصاد ایران، این سیاست معمولاً زمانی شدت می‌گیرد که درآمدهای نفتی کاهش یافته و بانک مرکزی می‌خواهد از دلارهای موجود فقط برای تأمین کالاهای اساسی مثل دارو و نهاده‌های دامی استفاده کند. در واقع، دولت با بستن مرز روی برخی کالاها، حق انتخاب مصرف‌کننده را محدود می‌کند تا تراز تجاری و منابع ارزی را مدیریت کند.

وقتی واردات کالایی مثل خودرو یا لوازم خانگی ممنوع می‌شود، اولین پیامد آن جهش قیمت مدل‌های موجود در بازار به دلیل کمبود عرضه است. در این حالت، چون رقیب خارجی حذف شده، تولیدکننده داخلی انگیزه کمتری برای رقابت قیمتی یا ارتقای کیفیت دارد و بازار به سمت انحصار می‌رود. برای مثال، ممنوعیت واردات لوازم خانگی در سال‌های اخیر باعث شد برندهای جهانی از مغازه‌ها جمع شوند و قیمت محصولات داخلی همپای تورم و گاهی فراتر از آن رشد کند، در حالی که خریدار ایرانی گزینه دیگری جز خرید محصول داخلی یا کالای قاچاق گران‌قیمت ندارد.