معافیت تحریمی
همچنین: معافیتهای تحریمی
معافیت تحریمی در واقع یک «چراغ سبز موقت» در مسیرِ مسدودِ تجارت بینالمللی است. وقتی کشوری مثل آمریکا تحریمهای گستردهای وضع میکند، گاهی برای مدیریت بازار جهانی یا مسائل انسانی، به برخی کشورها یا شرکتها اجازه میدهد که برای مدتی مشخص، کالاهای خاصی را از ایران بخرند یا به ایران بفروشند بدون اینکه جریمه شوند. این مجوزها دائمی نیستند و معمولاً برای دورههای کوتاهمدت صادر و تمدید میشوند.
این معافیتها برای زندگی روزمره ما حکمِ اکسیژن را دارند. مثلاً معافیتهای صادرات برق و گاز به عراق یا فروش نفت به مشتریان بزرگ، باعث میشود ارزِ نقد وارد بازار شود و قیمت دلار تا حدی کنترل شود. وقتی این معافیتها تمدید نمیشوند، درآمد دولت افت میکند، کسری بودجه بیشتر میشود و در نهایت تورم ناشی از کمبود ارز، خودش را در سفره مردم و قیمت اقلامی مثل موبایل و ماشین نشان میدهد.
چرا الان مهم است
تازهبا وزیدنِ بادهای توافق و ایجاد پنجرههای زمانیِ محدود از سوی واشنگتن، بحثِ «معافیتهای تحریمی» دوباره داغ شده است. این معافیتها همان کلیدهای موقتی هستند که اجازه میدهند نفتِ ذخیرهشده راهیِ بازار هند و آسیا شود و دلارهای بلوکهشده به چرخهٔ بودجه بازگردند؛ ابزاری که مستقیماً بر نوسانِ قیمتِ ارز و توانِ دولت در تأمینِ کالاهای اساسی اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

مذاکرات نفتی ایران و ژاپن کلید خورد؛ شروط توکیو برای بازگشت به بازار تهران
ایران و ژاپن برای ازسرگیری صادرات نفت مذاکره میکنند؛ ژاپن خواستار تضمینهای تحریمی و امنیتی است.
۱۲ تیر ۱۴۰۵
تحلیل پیامدهای تفاهمنامه ایران و آمریکا بر امنیت انرژی و نظم جدید خلیج فارس
تفاهمنامه ایران و آمریکا؛ بازگشت آرامش به هرمز، نگرانیهای اقتصادی کویت و نارضایتی اسرائیل از نظم جدید منطقهای.
۹ تیر ۱۴۰۵
خیز نفت ایران برای فتح قله ۳ میلیون بشکه؛ توافق سیاسی، کلید بازگشت پایدار
تولید نفت ایران با تکیه بر مذاکرات به سمت ۳ میلیون بشکه میرود، اما ماندگاری این رشد نیازمند سرمایهگذاری خارجی است.
۸ تیر ۱۴۰۵
توافق ورسای؛ چرا صلح ایران و آمریکا بلافاصله سفرهها را ارزان نمیکند؟
توافق ورسای تنشها را کاهش داد، اما پیچیدگیهای لجستیکی و بحران کود شیمیایی مانع ارزانی فوری کالاهاست.
۷ تیر ۱۴۰۵
آزادسازی ۶ میلیارد دلار از داراییهای ایران؛ مشوق مالی ترامپ برای توافق هستهای جدید
ترامپ با آزادسازی ۶ میلیارد دلار برای خرید کالا از آمریکا، مسیر مذاکرات هستهای و معافیتهای نفتی را باز کرد.
۷ تیر ۱۴۰۵
ماراتن نفتی تهران: تلاش برای تخلیه ۷۰ میلیون بشکه ذخیره در پنجره ۶۰ روزه واشنگتن
ایران برای تخلیه ۷۰ میلیون بشکه نفت ذخیره و بازگشت به بازار هند، وارد رقابتی فشرده با زمان و رقبای منطقهای شده است.
۷ تیر ۱۴۰۵
خیز ایران برای بازپسگیری بازار نفت آسیا؛ هدفگذاری تولید ۳.۳ میلیون بشکهای
ایران با استفاده از معافیتهای موقت، در حال تخلیه ذخایر ۸۰ میلیون بشکهای و هدفگذاری تولید ۳.۳ میلیون بشکهای است.
۷ تیر ۱۴۰۵
خیز نفت ایران برای بازپسگیری بازار آسیا؛ از تخلیه ذخایر تا چالش جذب سرمایه
ایران با استفاده از فرصت ۶۰ روزه، در حال تخلیه ذخایر ۸۰ میلیون بشکهای و بازگشت به بازارهای سنتی آسیاست.
۶ تیر ۱۴۰۵
بازگشت نفت ایران به پالایشگاههای هند؛ جهش ۴ برابری سهم گاز مایع در بازار دهلینو
هند با استفاده از معافیتهای آمریکا، واردات نفت و گاز از ایران را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
۶ تیر ۱۴۰۵
تقابل لفظی تهران و واشینگتن؛ معافیتهای نفتی «هویج» جدید آمریکا برای ایران؟
وزیر خزانهداری آمریکا معافیتهای نفتی را ابزاری برای فشار مجدد خواند؛ ایران بر لغو دائمی و همهجانبه تحریمها پافشاری میکند.
۴ تیر ۱۴۰۵
بازدهی ۷۶ درصدی دلار در یک سال؛ کالبدشکافی نوسانات بازار ارز از محرم تا محرم
دلار در یک سال ۷۶٪ گران شد؛ بازار اکنون با چشمانداز مذاکرات ژنو و معافیتهای نفتی به دنبال ثبات است.
۳ تیر ۱۴۰۵
ریزش قیمت نفت در پی معافیت ۶۰ روزه ایران و پیشرفت مذاکرات در سوئیس
معافیت موقت نفتی ایران و پیشرفت مذاکرات سوئیس، قیمت نفت برنت را به زیر ۷۷ دلار کشاند.
۲ تیر ۱۴۰۵
توافق برای آزادسازی داراییهای ارزی و حذف هزینههای تحریم از صادرات نفت ایران
پیشرفت در مذاکرات سوئیس برای آزادسازی تدریجی منابع ارزی و حذف هزینههای واسطهگری در صادرات نفت.
۲ تیر ۱۴۰۵
پالس صلح از سوئیس؛ ریزش قیمت نفت با احتمال بازگشت بشکههای ایرانی به بازار
پیشرفت مذاکرات سوئیس و صدور معافیتهای نفتی برای ایران، قیمت جهانی نفت را به زیر ۸۰ دلار کشاند.
۱ تیر ۱۴۰۵
توافق ۶۰ روزه در سوئیس: تعلیق تحریمهای نفتی ایران و نقشه راه برای توافق نهایی
ایران و آمریکا بر سر تعلیق موقت تحریمهای نفتی و نقشه راهی ۶۰ روزه برای توافق نهایی در سوئیس تفاهم کردند.
۱ تیر ۱۴۰۵
مجوز دوساله آمریکا برای فروش نفت و محصولات پتروشیمی ایران صادر شد
آمریکا با صدور مجوزی تا سال ۲۰۲۶، محدودیتهای فروش و حتی واردات نفت و پتروشیمی ایران را کاهش داد.
۱ تیر ۱۴۰۵
سقوط قیمت نفت در پی پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا و کسب معافیتهای صادراتی
پیشرفت در مذاکرات سوئیس و اعلام معافیتهای نفتی ایران، قیمت جهانی نفت را با وجود تنشهای منطقهای به شدت کاهش داد.
۱ تیر ۱۴۰۵
مذاکرات سوئیس؛ موازنه قدرت میان تهران و واشنگتن در سایه اهرمهای منطقهای و انرژی
ایران با استفاده از اهرمهای منطقهای و انرژی، در مذاکرات سوئیس به دنبال امتیازات اقتصادی در برابر محدودیتهای هستهای است.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵
جزئیات مذاکرات سوئیس؛ از نهایی شدن معافیتهای نفتی تا گره خوردن توافق به سرنوشت لبنان
مذاکرات سوئیس به مرحله نهایی معافیتهای نفتی رسیده، اما اجرای کامل آن به برقراری آتشبس در لبنان مشروط شده است.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵