قرارداد انحصاری

قرارداد انحصاری در واقع بستنِ درهای بازار به روی رقبا است. در این نوع قرارداد، یک شرکت یا نهاد دولتی متعهد می‌شود که برای مدت مشخصی، تمام نیاز خود را فقط از یک پیمانکار تأمین کند یا اجازه توزیع یک محصول را تنها به یک واسطه بدهد. اگرچه این کار گاهی برای جذب سرمایه‌گذار در پروژه‌های بزرگ انجام می‌شود، اما نتیجه‌اش این است که دیگر کسی برای ارائه قیمت پایین‌تر یا کیفیت بالاتر با آن شرکت رقابت نمی‌کند. در اقتصاد ایران، این موضوع را در واردات برخی کالاهای خاص یا امتیازهای ویژه در پروژه‌های عمرانی زیاد می‌بینیم. وقتی یک شرکت می‌داند که رقیبی ندارد، دیگر انگیزه‌ای برای کاهش هزینه‌ها ندارد و این موضوع مستقیماً باعث گران‌تر شدن کالا یا خدمات برای مردم می‌شود. برای مثال، اگر امتیاز توزیع یک قطعه یدکی یا یک برند خاص موبایل در ایران منحصراً در اختیار یک شرکت باشد، آن شرکت می‌تواند بدون ترس از رقابت، قیمت را بالا ببرد و مصرف‌کننده نهایی مجبور است هزینه این انحصار را از جیب خود بپردازد.