صلاحیت فراسرزمینی
صلاحیت فراسرزمینی یعنی وقتی یک دولت، مثل آمریکا، ادعا میکند که قوانینش فقط برای شهروندان خودش نیست، بلکه هر شرکت یا بانکی در هر جای دنیا اگر با کشور هدف (مثلاً ایران) معامله کند، مجرم است و جریمه میشود. در واقع این یک قدرتنمایی حقوقی است که باعث میشود شرکتهای بزرگ دنیا از ترس جریمههای سنگین یا محروم شدن از بازار بزرگ آمریکا، قید همکاری با ایران را بزنند، حتی اگر کشور خودشان آن معامله را قانونی بداند. این موضوع مستقیماً روی معیشت مردم ایران اثر میگذارد چون ریشه اصلی تحریمهای ثانویه است. وقتی یک بانک اروپایی یا یک شرکت کرهای از ترس صلاحیت فراسرزمینی آمریکا با ایران کار نمیکند، مسیر ورود کالا و ارز به کشور سخت و پرهزینه میشود. نتیجه این اتفاق، افزایش هزینه واردات، کمیاب شدن برخی کالاها و در نهایت فشار بر قیمت دلار است که مستقیماً قدرت خرید و ارزش داراییهای مردم را تحت تأثیر قرار میدهد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها بحث «صلاحیت فراسرزمینی» با نامه اعتراضی ایران به سازمان ملل درباره عملیات طرد اقتصادی دوباره داغ شده است. این اصطلاح زمانی ملموس میشود که آمریکا با استفاده از قدرت دلار، قوانین داخلیاش را به کل دنیا تحمیل میکند تا مانع تجارت سایر کشورها با ایران شود؛ فشاری که با هدف انزوای مالی ایران، مستقیماً بر ثبات بازار و معیشت شهروندان اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

نامه رسمی عراقچی به سازمان ملل: آمریکا با «عملیات طرد اقتصادی» مرتکب جنایت میشود
عراقچی در نامهای به سازمان ملل، تحریمهای جدید آمریکا را «تروریسم اقتصادی» و نقض حقوق بینالملل دانست.
۴ شهریور ۱۴۰۵