صرفه ریسک
همچنین: حق ریسک، حق بیمه ریسک، صرف ریسک، حقبیمه ریسک، پریمیوم ریسک
صرفه ریسک یا حق ریسک، تفاوت بین بازدهی مورد انتظار یک دارایی پرخطر با بازدهی یک دارایی بدون ریسک است. در اقتصاد ایران، سود سپردههای بانکی یا اسناد خزانه دولتی (سخاد) به عنوان مبنای بدون ریسک شناخته میشوند. وقتی شما تصمیم میگیرید بهجای گذاشتن پول در بانک، در بورس تهران سهام بخرید، در واقع انتظار دارید پاداشی بابت تحمل نوسانات بازار بگیرید؛ این پاداش همان صرفه ریسک است.
این مفهوم نشان میدهد که چرا در زمانهای نااطمینانی، تمایل برای خرید داراییهای مولد کم میشود. اگر سود بانکی ۳۰ درصد باشد و بورس هم در بهترین حالت ۳۵ درصد سود بدهد، صرفه ریسک ۵ درصدی برای بسیاری از مردم نمیارزد که خطرِ ریزش قیمتها را بپذیرند. بنابراین، هرچه ریسکهای سیاسی و اقتصادی در ایران بالاتر برود، سرمایهگذار صرفه ریسک بزرگتری طلب میکند تا حاضر شود پولش را از بانک خارج کرده و به گردش چرخ تولید یا بازار مسکن و بورس کمک کند.
چرا الان مهم است
تازهبا شدت گرفتن تنشهای منطقهای و تهدید امنیتِ مسیرهای حیاتی مثل تنگه هرمز، قیمت نفت دیگر فقط تابع عرضه و تقاضا نیست. بازار بابتِ «احتمالِ وقوع خطر»، مبلغی اضافی را روی قیمتها میکشد. این روزها «صرفه ریسک» همان تفاوتِ قیمتی است که ما بابتِ ناامنیِ مسیرهای ترانزیتی و هزینههای سنگینِ بیمه و حملونقل در بازارهای جهانی مشاهده میکنیم.
آخرین اخبار با این مفهوم

نفت در چنبره موشک و دیپلماسی؛ چرا هزینههای حملونقل بازار را تغییر داده است؟
تنشهای ژئوپلیتیک و جهش هزینههای حملونقل، بازار نفت را به سمت تغییرات ساختاری و دائمی سوق داده است.
۱۷ مهر ۱۴۰۵
تناقض بازار نفت: چرا با وجود افزایش عرضه، قیمتها همچنان بالاست؟
افزایش عرضه نفت خام با ریسکهای ژئوپلیتیک و کمبود فرآوردهها خنثی شده و قیمتها را بالا نگه داشته است.
۱۳ مهر ۱۴۰۵
خرید زمان با ذخایر راهبردی: آیا امنیت انرژی جهان در گرو گلوگاههای دریایی است؟
آزادسازی ذخایر نفتی G7 تنها یک مسکن موقت است و امنیت انرژی جهان همچنان در گرو امنیت گلوگاههای دریایی است.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
تغییر نقشه سرمایهگذاری نفت؛ امنیت عرضه جایگزین قیمت شد
امنیت عرضه به اولویت اصلی بازار نفت تبدیل شده و استراتژیهای سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ را تغییر داده است.
۶ مهر ۱۴۰۵
میراث ماندگار بحران هرمز: چرا بازگشایی تنگه به معنای بازگشت به گذشته نیست؟
بازگشایی هرمز به معنای بازگشت فوری به شرایط پیش از جنگ نیست؛ هزینههای لجستیکی و ساختارهای جدید ماندگارند.
۵ مهر ۱۴۰۵
چرا نفت ۱۰۰ دلاری شد؟ تحلیل ریسکهای ژئوپلیتیک و آینده بازار انرژی
بازگشت نفت به کانال ۱۰۰ دلار ناشی از تنشهای خاورمیانه و کاهش ذخایر جهانی است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
تأثیر جهش دلار و نفت بر بازار گواهیهای سپرده کالایی
رشد دلار و قیمت نفت، بازار گواهیهای سپرده کالایی در بورس ایران را به شدت صعودی کرد.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
دیپلماسی در هرمز؛ چرا قیمت نفت برنت به ۸۶ دلار عقبنشینی کرد؟
مذاکرات ایران و عمان برای مدیریت تردد در هرمز، ریسک ژئوپلیتیک را کاهش و قیمت نفت را پایین آورده است.
۴ شهریور ۱۴۰۵
مداخله خزانهداری آمریکا در بازار اوراق؛ آیا بسنت میتواند بدهی ۴۰ تریلیون دلاری را مهار کند؟
مداخله خزانهداری آمریکا در بازار اوراق، مسکنی موقت برای بدهی ۴۰ تریلیون دلاری است که ریشههای تورمی را درمان نمیکند.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
چرا بازدهی بالای اوراق قرضه، همزمان تهدید و فرصت برای طلا است؟
افزایش بازدهی اوراق قرضه در کوتاهمدت رقیب طلاست، اما در میانمدت میتواند به محرک تقاضای آن تبدیل شود.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
بازگشت حق بیمه ریسک به بازار نفت؛ تنشهای ایران و آمریکا قیمتها را بالا برد
تنشهای ژئوپلیتیک در تنگه هرمز و بنبست مذاکرات ایران و آمریکا، قیمت نفت برنت را افزایش داد.
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
سایه سنگین النینو بر بازار جهانی غذا؛ از جهش قیمت قهوه تا بحران عرضه
النینو با ایجاد شوکهای اقلیمی و کاهش تولید، قیمت جهانی مواد غذایی را به شدت تحت فشار قرار داده است.
۲۳ مرداد ۱۴۰۵
واگرایی در بورس کالا: سبقت فلزات صنعتی از طلا
در بورس کالا، فلزات صنعتی به دلیل تقاضای بنیادی رشد کردند، اما طلا تحتتاثیر بازارهای جهانی افت کرد.
۱۰ مرداد ۱۴۰۵
نفت در چنبره دیپلماسی؛ چرا قیمتها به اخبار مذاکرات ایران و آمریکا واکنش نشان دادند؟
قیمت نفت میان تنشهای تنگه هرمز و امید به مذاکرات ایران و آمریکا در نوسان است.
۲۹ تیر ۱۴۰۵
چرا بورس تهران در برابر رشد دلار عقبنشینی کرد؟
بورس تهران به دلیل افزایش ریسکهای سیاسی و تغییر انتظارات سرمایهگذاران، وارد فاز اصلاح سنگین شد.
۲۷ تیر ۱۴۰۵
هشدار آژانس بینالمللی انرژی: تنگه هرمز در آستانه بحران امنیت انرژی جهان
تداوم بحران در تنگه هرمز، امنیت عرضه انرژی جهان را فراتر از نوسانات قیمتی تهدید میکند.
۲۶ تیر ۱۴۰۵
تنگه هرمز در محاصره؛ آیا صادرات نفت ایران متوقف میشود؟
با آغاز محاصره دریایی آمریکا، صادرات نفت ایران در آزمونی سخت قرار گرفته و قیمت جهانی نفت صعودی شده است.
۲۴ تیر ۱۴۰۵
تنگه هرمز؛ نبض بازار نفت در چنگال تنشهای نظامی
تنشهای نظامی در تنگه هرمز با کاهش تردد نفتکشها، قیمت نفت را به مرز ۸۰ دلار رساند.
۲۲ تیر ۱۴۰۵
نوسان نفت میان جنگ و دیپلماسی؛ بازخوانی یک سال بحران در تنگه هرمز
بازخوانی نوسانات شدید نفت از ۷۲ تا ۱۲۶ دلار تحت تأثیر تنشهای نظامی ایران و آمریکا در تنگه هرمز.
۲۱ تیر ۱۴۰۵
نوسان قیمت نفت در سایه تنشهای خاورمیانه؛ سایه سنگین ریسک تنگه هرمز بر بازار جهانی
تنشهای خاورمیانه و اختلال در تنگه هرمز، قیمت نفت را در مسیر رشد هفتگی ۵ درصدی قرار داد.
۱۹ تیر ۱۴۰۵