ریسک سیستمی
همچنین: ریسک سیستمیک
ریسک سیستمی یعنی وقتی کلِ ساختمانِ اقتصاد میلرزد، نه فقط یک واحدِ خاص. در بازارهای مالی، این ریسک به اتفاقاتی اشاره دارد که کل بازار را به هم میریزد و راه فراری برای سرمایهگذار باقی نمیگذارد. برخلاف ریسکهای عادی که مثلاً با ورشکستگی یک کارخانه فقط سهامداران همان شرکت ضرر میکنند، در ریسک سیستمی کلِ بورس یا کلِ سیستم بانکی تحت فشار قرار میگیرد و قیمتها به صورت دستهجمعی سقوط میکنند.
در ایران، این ریسک را معمولاً با تنشهای سیاسی بزرگ، تحریمهای ناگهانی یا تغییرات شدید در سیاستهای بانک مرکزی مثل تغییر ناگهانی نرخ بهره تجربه میکنیم. وقتی چنین اتفاقی میافتد، فرقی نمیکند شما سهام فولاد داشته باشید یا یک شرکت کوچک غذایی؛ چون کلِ جریان پول در کشور تحت تأثیر قرار گرفته، ارزش دارایی شما کاهش مییابد. در واقع، ریسک سیستمی همان لحظهای است که استراتژیِ «همه تخممرغها را در یک سبد نگذار» هم به تنهایی جواب نمیدهد، چون خودِ سبد در حال سقوط است و باید برای حفظ دارایی به فکر خروج یا ورود به بازارهای موازی بود.
چرا الان مهم است
تازهبازخوانی بحران ۲۰۰۸ نشان میدهد که چطور اشتباهات بزرگ میتواند «ریسک سیستمی» را بیدار کند. برای ما در ایران، این یعنی وقتی کل بازار (مثل بورس یا بانکها) با هم دچار بحران میشوند، دیگر فرقی نمیکند چه سهمی دارید؛ این خطرِ فراگیر مستقیماً روی امنیتِ ریالی و ارزشِ پساندازِ تکتکِ ما اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

شوک قیمت گاز در اروپا؛ تنگه هرمز در کانون بحران انرژی
تنشهای نظامی در تنگه هرمز، امنیت انرژی اروپا را تهدید کرده و قیمت گاز را به اوج رسانده است.
۲۷ تیر ۱۴۰۵
سقوط ۱۰۰ هزار واحدی بورس تهران؛ هجرت سنگین سرمایهها به پناهگاه طلا و دلار
بورس تهران تحت فشار تنشهای سیاسی سقوط کرد و نقدینگی سنگینی به بازار طلا و ارز پناه برد.
۷ تیر ۱۴۰۵
میراث متناقض آلن گرینسپن: از عصر طلایی «اعتدال بزرگ» تا ریشههای بحران ۲۰۰۸
بررسی کارنامه آلن گرینسپن؛ مردی که هم معمار شکوفایی آمریکا و هم متهم ردیف اول بحران مالی ۲۰۰۸ شناخته میشود.
۵ تیر ۱۴۰۵