حق عبور ترانزیتی
حق عبور ترانزیتی در واقع اجارهبهایی است که شرکتهای حملونقل بینالمللی برای عبور از خاک، بنادر یا فضای هوایی ایران میپردازند. وقتی یک کامیون خارجی از مرز بازرگان وارد میشود تا کالا را به مقصد کشور دیگری برساند، یا هواپیمایی از آسمان ایران عبور میکند، مبلغی را به عنوان عوارض به دولت ایران پرداخت میکنند. این پول بابت استهلاک زیرساختها و خدمات ناوبری دریافت میشود و یکی از سالمترین روشهای کسب درآمد ارزی برای کشور است. اهمیت این موضوع برای زندگی مردم در جایگزینی آن با درآمد نفتی نهفته است. هرچه ایران از موقعیت جغرافیایی خاص خود در چهارراه جهانی بهتر استفاده کند، فشار برای تامین بودجه از طریق چاپ پول یا مالیات سنگین بر کسبوکارهای داخلی کمتر میشود. رونق ترانزیت در مسیرهایی مثل کریدور شمال-جنوب، یعنی ایجاد شغل در بنادر، تعمیرگاهها و مجتمعهای رفاهی بینراهی و ورود ارز به کشور که در نهایت به ثبات اقتصادی و کنترل تورم کمک میکند.
چرا الان مهم است
تازهموضوع دریافت عوارض از کشتیها در تنگه هرمز، بار دیگر بحث «حق عبور» را به کانون تحلیلهای اقتصادی بازگردانده است. مخالفت صریح همسایگان با این ایده، نشاندهنده چالشهای جدی ایران در مسیر درآمدزایی از موقعیت جغرافیایی خود است؛ گرهی که مستقیم بر هزینه تجارت دریایی و قدرت چانهزنی اقتصادی ما در منطقه اثر میگذارد.
آخرین اخبار با این مفهوم

مخالفت صریح عمان با وضع عوارض عبور برای کشتیها در تنگه هرمز
عمان با استناد به قوانین بینالمللی، رسماً با وضع عوارض عبور برای کشتیها در تنگه هرمز مخالفت کرد.
۱۸ تیر ۱۴۰۵