تحصیل مال از طریق نامشروع

تحصیل مال از طریق نامشروع زمانی رخ می‌دهد که فرد یا گروهی، بدون داشتن یک معامله قانونی یا فعالیت اقتصادی شفاف، صاحب دارایی یا امتیازی شوند که حق آن‌ها نبوده است. در واقع، این اصطلاح چتری بزرگ برای پوشش دادن ثروت‌هایی است که از مسیرهای خاکستری و غیرشفاف به دست می‌آیند؛ از دریافت وام‌های کلان بانکی با مدارک جعلی گرفته تا استفاده از رانت‌های اطلاعاتی برای خرید و فروش‌های خاص که در آن فرد با دور زدن قوانین، سودی ناعادلانه کسب می‌کند.

در اقتصاد ایران، این پدیده مستقیماً روی سفره مردم اثر می‌گذارد. برای مثال، وقتی فردی با استفاده از نفوذ خود به ارز دولتی یا سهمیه‌های خاص کالا دسترسی پیدا می‌کند و آن را در بازار آزاد به قیمت چندبرابر می‌فروشد، در حال تحصیل مال نامشروع است. این رفتار باعث می‌شود قیمت‌ها به صورت کاذب بالا برود و فرصت‌های برابر از کسب‌وکارهای نوپا و مردم عادی گرفته شود. در واقع، هر ریالی که از این راه به جیب کسی می‌رود، به معنای گران‌تر شدن کالاها و کاهش قدرت خرید برای سایر اعضای جامعه است.