مخالفت ۲ نماینده مجلس با طرح مقابله با نفوذ/ بخشایش اردستانی: جاسوسی با نفوذ متفاوت است/ عثمان سالاری: طراح اصلی طرح نیز هیچ تخصصی در زمینه مسائل حقوق و جزا ندارد

چالش‌های حقوقی طرح مقابله با نفوذ؛ دولت و مجلس در پی اصلاح مواد بحث‌برانگیز

حکمرانی و جرایم اقتصادیسیاستگذاری و اقتصاد کلان۳۰ شهریور ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

دولت و برخی نمایندگان مجلس در حال تلاش برای اصلاح طرح مقابله با نفوذ به دلیل ایرادات حقوقی و محدودیت‌های علمی هستند.

چرا با وجود تصویب کلیات طرح در مجلس، برخی نمایندگانِ عضو کمیسیون امنیت ملی همچنان نسبت به پیامدهای آن برای جامعه علمی و هنری هشدار می‌دهند؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
طرح مقابله با نفوذ در مجلس با چالش‌های جدی حقوقی و کارشناسی از سوی دولت و برخی نمایندگان مواجه شده است.
۲
منتقدان اصلی، از جمله اعضای کمیسیون حقوقی و قضایی، معتقدند ماهیت قضایی طرح نیازمند بررسی تخصصی در کمیسیون مربوطه است.
۳
دولت با تعیین نمایندگان ویژه، در حال مذاکره برای اصلاح موادی است که روابط علمی و بین‌المللی کشور را محدود می‌کند.
۴
با وجود تصویب کلیات، ارجاع برخی مواد به کمیسیون‌ها نشان‌دهنده تلاش برای ایجاد اجماع و رفع ابهامات حقوقی است.

چرا این خبر مهم است؟

این طرح می‌تواند بر آزادی‌های آکادمیک، روابط علمی بین‌المللی و فضای عمومی جامعه تأثیر بگذارد و تعیین‌کننده نحوه تعاملات خارجی نخبگان باشد.

نکات پنهان خبر

تنش اصلی بر سر این طرح، تقابل میان رویکرد امنیتیِ حداکثریِ بخشی از مجلس با رویکرد توسعه‌محور و حقوقیِ دولت است که می‌تواند بر فضای نخبگانی و علمی کشور اثرات بلندمدت بگذارد.

منتظر چه باید بود؟

پیگیری روند بررسی مواد باقی‌مانده در صحن علنی و احتمال ارجاع مجدد بخش‌های قضایی طرح به کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس.

پژواک تاریخی

سابقه ارجاع طرح‌های دارای ماهیت قضایی به کمیسیون‌های غیرتخصصی همواره محل مناقشه میان مجلس و قوه قضائیه بوده است.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

جامعه علمی و دانشگاهیان
نگرانی از محدودیت‌های احتمالی در روابط علمی بین‌المللی
دستگاه‌های امنیتی
افزایش دسترسی به سامانه‌های نظارتی و اطلاعاتی

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

دولت در حال رایزنی برای اصلاح مواد بحث‌برانگیز طرح مقابله با نفوذ در مجلس است.

۲

مواد ۹ و ۱۰ طرح تصویب شد و مواد ۱۲ تا ۱۶ برای بررسی بیشتر به کمیسیون‌ها ارجاع شد.

۳

نایب رئیس مجلس بر لزوم اجماع بین قوا در موضوع مقابله با نفوذ تأکید کرد.

۴

تصویب کلیات پایان کار نیست و جزئیات طرح همچنان قابل تغییر و اصلاح است.

۵

دولت از مهرماه ۱۴۰۴ مخالفت خود را اعلام کرده و معاونت‌های حقوقی و علمی مأمور پیگیری اصلاحات هستند.

۶

معاونان حقوقی و علمی رئیس‌جمهور ایرادات دولت را به مجلس ارسال کرده‌اند.

۷

طرح مقابله با نفوذ حتی در میان اعضای کمیسیون امنیت ملی نیز مخالفان جدی دارد.

۸

بخشایش اردستانی معتقد است طرح به دلیل ماهیت حقوقی باید در کمیسیون قضایی تدوین می‌شد.

۹

بخشایش مقابله با نفوذ را ضروری می‌داند اما نگران نفوذ در دستگاه‌های اداری و نظامی است.

۱۰

بخشایش هشدار می‌دهد که این طرح فضای علمی را تنگ کرده و نخبگان را در مظان اتهام قرار می‌دهد.

۱۱

بخشایش طرح را فاقد پیشینه کارشناسی دانسته و آن را عامل دوقطبی‌سازی جامعه می‌داند.

۱۲

بخشایش معتقد است شاکله کمیسیون امنیت ملی تحت تأثیر جبهه پایداری است و طرح مانع نفوذی‌ها نمی‌شود.

۱۳

امیدواری به اصلاح طرح در جلسات آتی با حضور نمایندگان دولت وجود دارد.

۱۴

دولت امیدوار است کمیسیون حقوقی و قضایی در اصلاح مواد باقی‌مانده نقش ایفا کند.

۱۵

عثمان سالاری تأکید کرد که طرح به دلیل ماهیت قضایی باید در کمیسیون حقوقی بررسی می‌شد.

۱۶

سالاری به محدودیت حضور اعضای کمیسیون حقوقی در صحن برای دفاع از اصلاحات اشاره کرد.

۱۷

معاون اول رئیس‌جمهور نمایندگان دولت را برای مذاکره درباره طرح تعیین کرد.

۱۸

معاون علمی رئیس‌جمهور از مذاکرات مثبت برای رفع دغدغه‌های نخبگان خبر داد.

۱۹

افشین ابراز امیدواری کرد که با اصلاحات پیشنهادی، نگرانی جامعه علمی رفع شود.

آمار کلیدی

۲۰۱ رأی موافق
نتیجه رأی‌گیری برای ماده ۱۰ طرح مقابله با نفوذ
۳ ماه
مهلت قانونی برای وزارت کشور جهت راه‌اندازی سامانه برخط ارتباطات خارجی

نهادهای کلیدی خبر

مجلس شورای اسلامی- نهاد قانون‌گذار و بررسی‌کننده طرح
دولت چهاردهم- مخالف برخی مواد طرح و پیگیر اصلاحات
احمد بخشایش اردستانی- نماینده مجلس و منتقد طرح
حسین افشین- معاون علمی رئیس‌جمهور و نماینده دولت در مذاکرات
عثمان سالاری- عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس
دستیار هوشمند