بارندگی به میانکاله جان داد/ این پناهگاه حیات وحش آماده میزبانی از پرندگان مهاجر شد

سیلاب‌های اخیر چگونه به احیای تالاب میانکاله و میزبانی از پرندگان مهاجر کمک کرد؟

محیط زیست و اقلیم۲۱ شهریور ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

سیلاب‌های اخیر مازندران با احیای موقت تالاب میانکاله، شرایط را برای میزبانی از پرندگان مهاجر زمستان‌گذران فراهم کرد.

نکات کلیدی خبر

۱
بارش‌های سیل‌آسای اخیر در مازندران، با تزریق رطوبت و افزایش تراز آب، وضعیت زیستی تالاب میانکاله را برای میزبانی از پرندگان مهاجر بهبود بخشیده است.
۲
تالاب میانکاله که به دلیل پسروی آب دریای خزر و تغییرات اقلیمی با کاهش شدید وسعت (از ۵۵ به ۲۲ هزار هکتار) مواجه شده، اکنون با این سیلاب‌ها فرصتی برای احیای موقت یافته است.
۳
کارشناسان هواشناسی رکورد ۲۲۴ میلی‌متر بارندگی در ۲۴ ساعت را بی‌نظیر خوانده و هشدار می‌دهند که تغییر کاربری‌ها و گرمایش زمین، این بارش‌ها را به سیلاب‌های مخرب تبدیل کرده است.

چرا این خبر مهم است؟

تالاب میانکاله نه تنها زیستگاه حیاتی برای میلیون‌ها پرنده مهاجر است، بلکه معیشت حدود یک میلیون نفر از ساکنان منطقه به سلامت این اکوسیستم وابسته است؛ بنابراین احیای آن اهمیت اقتصادی و زیست‌محیطی بالایی دارد. این خبر نشان می‌دهد که چگونه تغییرات اقلیمی همزمان تهدید و فرصتی برای این زیستگاه ایجاد کرده است. نکته پنهان این است که سیلاب‌ها اگرچه در کوتاه‌مدت تالاب را احیا می‌کنند، اما نشان‌دهنده بی‌نظمی اقلیمی و تخریب پوشش گیاهی در بالادست هستند که در بلندمدت می‌تواند به فرسایش خاک و خسارات بیشتر منجر شود. برای پیگیری، باید وضعیت تراز آب تالاب در ماه‌های آینده و تأثیر آن بر تنوع گونه‌های مهاجر را دنبال کرد. آیا این احیای موقت می‌تواند به یک برنامه پایدار برای مدیریت منابع آبی تالاب تبدیل شود؟ سرمایه‌گذار: این خبر نشان‌دهنده اهمیت مدیریت منابع آبی در شمال کشور است. بپرسید: آیا پروژه‌های احیای تالاب میانکاله تأثیر پایداری بر اقتصاد گردشگری منطقه دارند؟

منتظر چه باید بود؟

پژواک تاریخی

کاهش وسعت تالاب میانکاله از ۵۵ هزار هکتار در سال ۱۳۷۳ به ۲۲ هزار هکتار فعلی، روندی نگران‌کننده از خشک‌شدگی زیستگاه‌های آبی ایران است.

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

پرندگان مهاجر
بهبود شرایط زیستی و فراهم شدن بستر فرود در تالاب
جوامع محلی
حفظ معیشت وابسته به اکوسیستم تالاب

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

بارش‌های شدید ۱۷ شهریور، شرایط مناسبی برای فرود پرندگان مهاجر در تالاب میانکاله ایجاد کرد.

۲

سیلاب اخیر علاوه بر افزایش تراز آب، باعث شست‌وشوی دشت تالاب و تزریق رطوبت به اراضی خشک شد.

۳

بارش‌های سیلابی بستر لازم برای زیست گونه‌های مهاجر در آب‌های کم‌عمق تالاب را فراهم کرد.

۴

تالاب میانکاله به دلیل پسروی آب خزر از ۵۲ هزار هکتار به ۲۲ هزار هکتار کاهش یافته است.

۵

ایران دارای ۴۱ نوع از ۴۲ نوع تالاب جهانی است و آب‌بندان‌های مازندران در لیست جهانی ثبت شده‌اند.

۶

سیلاب‌ها برای افزایش تراز آب تالاب‌های مازندران به‌ویژه میانکاله مفید و حیاتی هستند.

۷

وسعت میانکاله از ۵۵ هزار هکتار در سال ۱۳۷۳ به کمتر از نصف کاهش یافته است.

۸

سطح آب دریای خزر از سال ۱۳۷۵ تاکنون ۲ متر کاهش یافته است.

۹

تغییر اقلیم، کاهش پوشش جنگلی و ویلاسازی، بارش‌ها را به سیلاب‌های خسارت‌بار تبدیل کرده است.

۱۰

گرمایش زمین و تغییر کاربری‌ها، احتمال وقوع سیلاب‌های شدیدتر در مازندران را افزایش می‌دهد.

۱۱

مدیرکل هواشناسی مازندران بارش ۲۲۴ میلی‌متری در کمتر از ۲۴ ساعت را بی‌نظیر توصیف کرد.

۱۲

این میزان بارش در حالی رخ داد که میانگین بارش پنج ماهه استان ۲۳۲ میلی‌متر بوده است.

۱۳

بیشترین بارش‌ها در دشت رخ داد و اگر در ارتفاعات بود، سیلاب غیرقابل مهار ایجاد می‌شد.

۱۴

سلمانشهر، محمودآباد و نوشهر بیشترین میزان بارندگی را در این بازه زمانی ثبت کردند.

۱۵

بارش در ساری باعث آبگرفتگی معابر شهری شد.

۱۶

بیشترین بارش‌ها در مناطق جلگه‌ای و کمترین آن در ارتفاعات البرز ثبت شد.

۱۷

شدت بارندگی در ارتفاعات مازندران نسبت به دشت‌ها کمتر بوده است.

۱۸

حفظ تالاب میانکاله برای کاهش آسیب‌های ناشی از پسروی آب خزر ضروری است.

۱۹

میانکاله در جنوب شرقی خزر واقع شده و دارای امتداد شرقی-غربی است.

۲۰

خلیج گرگان و میانکاله نخستین مجموعه تالاب بین‌المللی ثبت‌شده در کنوانسیون رامسر هستند.

۲۱

میانکاله به دلیل ذخایر غذایی غنی، پذیرای ده‌ها گونه پرنده مهاجر و بومی است.

۲۲

این تالاب با ۵۰۰ گونه جانوری، یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره جهان محسوب می‌شود.

۲۳

میانکاله سالانه میزبان ۱.۵ میلیون پرنده مهاجر از ۱۳۰ گونه مختلف است.

۲۴

پرندگان از اواسط شهریور برای زمستان‌گذرانی به تالاب‌های مازندران مهاجرت می‌کنند.

۲۵

صدها گونه پرنده مهاجر بومی و غیربومی به تالاب‌های مازندران کوچ می‌کنند.

۲۶

اکوسیستم‌های آبی مازندران زیستگاهی امن برای پرندگان پس از مسافت‌های طولانی است.

۲۷

تالاب‌های مازندران علاوه بر گردشگری، مامنی برای ده‌ها هزار پرنده مهاجر هستند.

آمار کلیدی

۲۲۴ میلی‌متر
میزان بارندگی ثبت شده در کمتر از ۲۴ ساعت در برخی مناطق مازندران
۲۲ هزار هکتار
وسعت فعلی تالاب میانکاله (کاهش یافته از ۵۵ هزار هکتار)
۱.۵ میلیون بال
جمعیت پرندگان مهاجر که سالانه به میانکاله می‌آیند

نهادهای کلیدی خبر

تالاب میانکاله
کنوانسیون رامسر
دریای خزر
هوشنگ بهزادیان- مدیر کل هواشناسی مازندران
دستیار هوشمند