واکنش واعظی به طرح جنجالی مقابله با نفوذ بیگانگان/ نمی‌توان موضوعی امنیتی با آثار سنگین کیفری و اجتماعی را با عناوین کلان و غیرشفاف مصوب نمود

انتقاد واعظی از طرح مجلس: ابهام در قوانین امنیتی راه را برای برخورد سلیقه‌ای باز می‌کند

حکمرانی و جرایم اقتصادی۵ شهریور ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

واعظی طرح مجلس برای مقابله با نفوذ را به دلیل ابهام در جرم‌انگاری و تهدید آزادی‌های مدنی نقد کرد.

نکات کلیدی خبر

۱
محمود واعظی با انتقاد از طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان»، آن را دارای ابهامات حقوقی دانست که می‌تواند به جای امنیت، موجب بی‌اعتمادی شود.
۲
او تأکید کرد که باید میان تعاملات مشروع علمی و فرهنگی با جاسوسی سازمان‌یافته مرز روشنی وجود داشته باشد.
۳
واعظی هشدار داد که واگذاری جرم‌انگاری به آیین‌نامه‌های اجرایی، مرزهای قانونی را مخدوش کرده و زمینه برخورد سلیقه‌ای را فراهم می‌کند.

چرا این خبر مهم است؟

این طرح می‌تواند بر فعالیت‌های روزمره دانشگاهیان، هنرمندان و فعالان اقتصادی که با خارج در ارتباط هستند، تأثیرات کیفری سنگینی بگذارد و فضای تعاملات بین‌المللی را محدود کند، لذا درک مرزهای آن برای عموم ضروری است. همچنین این بحث نشان‌دهنده چالش‌های تقنینی در تعریف مفاهیم امنیتی در ایران است که می‌تواند به برخورد سلیقه‌ای منجر شود. بپرسید: «این طرح دقیقاً چه فعالیت‌هایی را جرم‌انگاری می‌کند؟» یا «تفاوت این طرح با قوانین فعلی جاسوسی چیست؟» برای درک بهتر ابعاد حقوقی آن، می‌توانید بپرسید: «چرا تفکیک میان ارتباط مشروع و جاسوسی در حقوق کیفری اهمیت حیاتی دارد؟» این خبر برای سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی که با شرکای خارجی کار می‌کنند، بسیار مهم است. بپرسید: «آیا این طرح می‌تواند ریسک‌های حقوقی جدیدی برای همکاری‌های تجاری بین‌المللی ایجاد کند؟» این خبر برای دانشجویان و پژوهشگران نیز حیاتی است. بپرسید: «چگونه این طرح می‌تواند بر فرصت‌های مطالعاتی و همکاری‌های علمی بین‌المللی تأثیر بگذارد؟» آیا ابهام در تعریف «نفوذ» می‌تواند به ابزاری برای محدود کردن فعالیت‌های مدنی تبدیل شود؟ این طرح در صورت تصویب، چگونه می‌تواند مرز میان «امنیت ملی» و «آزادی‌های فردی» را در جامعه تغییر دهد؟

منتظر چه باید بود؟

پژواک تاریخی

سابقه بحث‌های مشابه در مورد مرز میان فعالیت‌های مدنی و اتهامات امنیتی در قوانین کیفری ایران.

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

دانشگاهیان و پژوهشگران
محدود شدن تعاملات علمی بین‌المللی
هنرمندان و فعالان فرهنگی
محدودیت در فعالیت‌های بین‌المللی و هنری
۱

محمود واعظی در اینستاگرام خود به نقد طرح جدید مجلس پرداخت.

۲

واعظی هشدار داد محدودیت‌های مبهم باعث بی‌اعتمادی و تضعیف امنیت می‌شود.

۳

صیانت از امنیت ملی وظیفه دستگاه‌های اطلاعاتی است اما باید با شفافیت حقوقی همراه باشد.

۴

در نظام‌های حقوقی کارآمد باید میان ارتباط با خارج و عملیات مجرمانه مرز مشخصی باشد.

۵

طرح مجلس ممکن است تعاملات علمی و دانشگاهی با جهان را محدود کند.

۶

محدودیت‌های گسترده می‌تواند حضور بین‌المللی هنرمندان ایرانی را با چالش مواجه کند.

۷

باید میان نفوذ سازمان‌یافته و تعاملات مشروع علمی و فرهنگی تفکیک قائل شد.

۸

محدودیت‌های غیرضروری می‌تواند منجر به خودتحریمی و تضعیف قدرت نرم کشور شود.

۹

تشخیص جاسوسی امری تخصصی و در صلاحیت نهادهای امنیتی است.

۱۰

جرم‌انگاری شأن قانون‌گذار است و نباید به آیین‌نامه‌های اجرایی واگذار شود.

۱۱

سپردن جزئیات امنیتی به دستورالعمل‌های اجرایی مرز صلاحیت تقنینی را مخدوش می‌کند.

۱۲

باید از ظرفیت‌های مبهم برای برخورد سلیقه‌ای یا حذف رقیب پرهیز کرد.

۱۳

قانون باید ضامن حد و مرزها باشد تا از تفسیر گزینشی جلوگیری شود.

۱۴

مفاهیم مبهم نباید وارد حقوق کیفری شوند و طرح فعلی با قانون اساسی ایراد دارد.

۱۵

اصل ۹ قانون اساسی بر حفظ آزادی‌های مشروع در کنار امنیت تأکید دارد.

۱۶

ابهام در تعیین رفتار مجرمانه نیازمند بازنگری جدی است.

۱۷

نگرانی اصلی اجرای سلیقه‌ای این طرح توسط اقلیتی خاص است.

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند