خطر فروپاشی سد هسته‌ای؛ آیا آمریکا با غنی‌سازی در عربستان، رقابت اتمی را شعله‌ور می‌کند؟

آمریکا در دهه ۹۰ موفق شد روسیه و چین را از انتقال فناوری‌های حساس هسته‌ای بازدارد.

آمریکا اکنون در آستانه شکستن این سابقه با موافقت احتمالی برای غنی‌سازی در عربستان است.

این اقدام می‌تواند منجر به رقابت روسیه و چین برای فروش فناوری هسته‌ای و گسترش سلاح‌های اتمی شود.

توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان در قالب توافق ۱۲۳ تنظیم شده است.

این توافق شامل مطالعه‌ای دوساله برای احداث تاسیسات غنی‌سازی در عربستان است.

این اقدام به معنای کنار گذاشتن سیاست‌های چندین دهه‌ای آمریکا در عدم اشاعه هسته‌ای است.

ترامپ می‌تواند با بازنگری در توافق، از خروج فرآیند غنی‌سازی از خاک آمریکا جلوگیری کند.

قوانین هسته‌ای آمریکا از سال ۱۹۴۶ برای حفظ انحصار و کنترل فناوری‌های حساس وضع شده‌اند.

آزمایش هسته‌ای هند در ۱۹۷۴، کشورهای تأمین‌کننده فناوری را نسبت به خطرات آگاه کرد.

کمیته زانگر و گروه تأمین‌کنندگان هسته‌ای (NSG) برای کنترل صادرات فناوری‌های حساس ایجاد شدند.

تجهیزات غنی‌سازی و بازفرآوری به دلیل کاربرد دوگانه، تحت محدودیت‌های سختگیرانه قرار گرفتند.

قانون عدم اشاعه هسته‌ای ۱۹۷۸ معیارهای سختگیرانه‌تری برای انتقال فناوری تعیین کرد.

دولت‌های آمریکا همواره از انتقال فناوری‌های حساس حتی به متحدان نزدیک خودداری کرده‌اند.

تنها پنج کشور غیرهسته‌ای توانایی غنی‌سازی دارند که نشان‌دهنده موفقیت سیاست‌های آمریکا است.

مدل جعبه سیاه در عربستان نمی‌تواند ریسک جاسوسی یا نشت فناوری را کاملاً از بین ببرد.

تجربه عبدالقدیر خان نشان می‌دهد که دانش هسته‌ای می‌تواند به برنامه‌های موازی منتقل شود.

رئیس‌جمهور آینده آمریکا ممکن است مجبور به انتخاب بین تحمل هسته‌ای شدن عربستان یا حمله نظامی شود.

ملی شدن آرامکو نشان می‌دهد که تضمین‌های قراردادی در برابر تغییر اولویت‌های ملی شکننده هستند.

کشورهای دیگر منطقه مانند ترکیه و امارات نیز ممکن است خواستار امتیازات مشابه شوند.

سیاست آمریکا در جلوگیری از گسترش فناوری سوخت هسته‌ای ممکن است توسط خود واشنگتن فرو بریزد.

دولت ترامپ معتقد است بازرسی‌ها می‌تواند ریاض را مهار کند، اما بازرسی‌ها بدون اراده سیاسی کافی نیستند.

آمریکا در گذشته حق بازرسی گسترده در تایوان داشت اما این بازرسی‌ها به تنهایی کافی نبود.

فشار سیاسی و امنیتی آمریکا بود که برنامه هسته‌ای تایوان را متوقف کرد.

عربستان تهدید کرده است که در صورت هسته‌ای شدن ایران، مسیر مشابهی را دنبال می‌کند.

توافق‌های پادمانی تضمینی برای خویشتنداری عربستان در صورت تصمیم به ساخت سلاح هسته‌ای نیست.

عربستان از امضای پروتکل الحاقی آژانس که سختگیرانه‌ترین چارچوب بازرسی است، خودداری کرده است.

توافق دوجانبه آمریکا و عربستان احتمالاً دسترسی‌های گسترده پروتکل الحاقی را نخواهد داشت.

عربستان در مسائل راهبردی مانند توافق ابراهیم، شریک کاملاً قابل اتکایی برای واشنگتن نبوده است.

توافق دفاعی عربستان با ترکیه و پاکستان نشان‌دهنده تنوع‌بخشی به ترتیبات امنیتی این کشور است.

مخالفت عربستان با اعطای مجوز پرواز به آمریکا در عملیات‌های اخیر، نشان‌دهنده استقلال عمل ریاض است.

اعطای امتیازات هسته‌ای به عربستان با توجه به رفتارهای اخیر این کشور، تصمیمی پرریسک است.

استدلالِ روی آوردن عربستان به چین یا روسیه در صورت مخالفت آمریکا، یک مغالطه است.

چین و روسیه تاکنون به دلیل هنجارهای بین‌المللی، از انتقال فناوری حساس خودداری کرده‌اند.

مسکو و پکن در زمینه چرخه سوخت هسته‌ای بیشتر منافع تجاری خود را دنبال می‌کنند.

کنار گذاشتن محدودیت‌های آمریکا، روسیه و چین را تشویق به گسترش فناوری هسته‌ای خواهد کرد.