نظر فقهی سروش محلاتی درباره مجازات سنگین برای معترضان خشونت‌طلب

دیدگاه فقهی سروش محلاتی: مجازات سنگین معترضان در شرایط استیصال اجتماعی جایز نیست

سیاست داخلی۱۷ مرداد ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

سروش محلاتی معتقد است در صورت انسداد مسیرهای اعتراض مسالمت‌آمیز، مجازات حداکثری معترضان خشونت‌طلب از نظر فقهی جایز نیست.

چگونه می‌توان «شرایط استیصال اجتماعی» را به عنوان یک متغیر حقوقی در احکام قضایی تعریف و اندازه‌گیری کرد؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
آیت‌الله سروش محلاتی در یادداشتی استدلال می‌کند که مجازات‌های سنگین برای معترضان خشونت‌طلب در شرایط استیصال اجتماعی فاقد وجاهت فقهی است.
۲
او با استناد به قواعد فقهی، اجرای مجازات‌های حداکثری را مشروط به وجود شرایط اجتماعی و اقتصادی مطلوب و باز بودن مسیرهای اعتراض مسالمت‌آمیز می‌داند.
۳
این تحلیل تأکید دارد که در صورت مسدود بودن راه‌های اعتراض، شرایط روحی و روانی معترضان باید در صدور احکام قضایی مورد توجه قرار گیرد.
۴
سروش محلاتی تشخیص شرایط استیصال اجتماعی را وظیفه صاحب‌نظران بی‌طرف می‌داند و معتقد است قاضی نباید به تنهایی در این زمینه نظر قطعی دهد.

چرا این خبر مهم است؟

این دیدگاه چالش مهمی در نحوه برخورد قضایی با اعتراضات ایجاد می‌کند و پیوند میان عدالت اجتماعی و مجازات‌های کیفری را برجسته می‌سازد.

نکات پنهان خبر

این تحلیل، «شرایط اجتماعی» را به عنوان یک متغیرِ تعدیل‌کننده در اجرای احکام کیفری وارد می‌کند که می‌تواند رویه قضایی را از نگاه صرفاً قانونی به نگاهی جامعه‌شناختی-فقهی تغییر دهد.

نگاه دیگر

برخی حقوقدانان و فقهای دیگر ممکن است بر لزوم حفظ نظم عمومی و بازدارندگی مجازات‌ها بدون توجه به شرایط اجتماعی تأکید کنند.

منتظر چه باید بود؟

پیگیری واکنش‌های احتمالی نهادهای قضایی یا سایر فقها به این تفسیر از «استیصال اجتماعی» در احکام کیفری.

اگر…؟

اگر نظام قضایی شرایط اجتماعی را به عنوان یک عامل تعدیل‌کننده در مجازات بپذیرد، چه تغییری در احکام صادره رخ خواهد داد؟

پاسخ را از دستیار بپرس

پژواک تاریخی

اشاره به قواعد فقهی مشابه در مورد عدم اجرای حد سرقت در زمان قحطی یا شرایط اضطرار.

پرسش‌های باز

پاسخ را از دستیار بپرس

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

کاوش بیشتر

پاسخ را از دستیار بپرس

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

معترضان
تأثیرگذاری بر نحوه مواجهه قضایی با رفتارهای خشونت‌آمیز در اعتراضات
قوه قضاییه
چالش در تفسیر شرایط اجتماعی برای صدور احکام کیفری

مفاهیم اقتصادی این خبر

معنای هر مفهوم را در دانشنامه بخوانید
۱

سروش محلاتی معتقد است در شرایط استیصال اجتماعی، نباید معترضان را به مجازات حداکثری محکوم کرد.

۲

اجرای مجازات‌های سنگین مشروط به وجود شرایط اجتماعی و اقتصادی مطلوب و دسترسی به حقوق مشروع است.

۳

مجازات سنگین برای جرایم سیاسی تنها زمانی توجیه‌پذیر است که مسیرهای اعتراض مسالمت‌آمیز باز باشد.

۴

در صورت انسداد مسیرهای اعتراض، شرایط روحی و روانی مجرمان باید در صدور حکم لحاظ شود.

۵

تشخیص شرایط استیصال اجتماعی بر عهده کارشناسان بی‌طرف است و قاضی نباید رأساً در این باره تصمیم بگیرد.

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند