چک‌های رمزدار از سیستم بانکی حذف شدند/ جایگزین چیست؟

پایان عصر چک‌های رمزدار؛ چک‌های تضمین‌شده صیادی جایگزین می‌شوند

بانکداری و سیاست پولیحکمرانی و جرایم اقتصادی۲۰ تیر ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

چک‌های رمزدار به دلیل ریسک بالای ابطال حذف و چک‌های تضمین‌شده با قابلیت استعلام صیادی جایگزین می‌شوند.

می‌دانستید بزرگترین نقطه ضعف چک‌های رمزدار که باعث حذفشان شد، دردسر عجیب ابطال آن‌ها در صورت به هم خوردن معامله بود؟

پاسخ را از دستیار بپرس

نکات کلیدی خبر

۱
بانک مرکزی ایران اعلام کرد که از اواخر فروردین ۱۴۰۵، صدور چک‌های رمزدار ممنوع شده و چک‌های تضمین‌شده صیادی جایگزین آن‌ها می‌شوند.
۲
چک‌های جدید برخلاف مدل قدیمی، در سامانه صیاد ثبت می‌شوند که امکان استعلام آنی اصالت و ردیابی تراکنش را برای ذینفع فراهم می‌کند.
۳
کارشناسان معتقدند حذف چک رمزدار به دلیل مشکلاتی نظیر فرآیند پیچیده ابطال در صورت فسخ معامله و ریسک بالای آن برای خریداران صورت گرفته است.
۴
این اقدام با هدف افزایش شفافیت مالی، مبارزه با پولشویی و تسهیل معاملات بزرگ از طریق تضمین نقدشوندگی در تمامی شعب بانکی انجام می‌شود.

چرا این خبر مهم است؟

اگر قصد خرید ملک یا خودرو دارید، این تغییر باعث می‌شود در صورت به هم خوردن معامله، دیگر نگران فرآیند طولانی و سخت بازپس‌گیری پولتان از بانک نباشید.

نکات پنهان خبر

حذف چک رمزدار بیش از آنکه یک تغییر فنی باشد، اصلاح یک بن‌بست حقوقی در معاملات است؛ جایی که خریدار در صورت فسخ معامله، برای بازپس‌گیری پول خود گروگان حضور فروشنده در بانک می‌شد.

نگاه دیگر

برخی معتقدند اجباری شدن ثبت تمامی چک‌ها در سامانه، ممکن است برای افراد مسن یا کسانی که به اینترنت دسترسی ندارند، دشواری ایجاد کند.

منتظر چه باید بود؟

انتظار می‌رود با نزدیک شدن به سال ۱۴۰۵، آموزش‌های عمومی برای کار با سامانه صیاد جهت دریافت چک‌های تضمین‌شده افزایش یابد.

اگر…؟

اگر سیستم بانکی نتواند زیرساخت استعلام آنی را در تمام شعب فراهم کند، مزیت اصلی این طرح یعنی نقدشوندگی فوری زیر سوال می‌رود.

پاسخ را از دستیار بپرس

پژواک تاریخی

پیش از این با راه‌اندازی سامانه صیاد، چک‌های حامل حذف شدند که گام بزرگی در کاهش آمار چک‌های برگشتی و کلاهبرداری بود.

پرسش‌های باز

پاسخ را از دستیار بپرس

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

کاوش بیشتر

پاسخ را از دستیار بپرس

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

معامله‌گران مسکن و خودرو
کاهش ریسک در معاملات بزرگ و سهولت در ابطال چک در صورت فسخ قرارداد
شبکه بانکی
یکسان‌سازی رویه‌ها و کاهش عملیات دستی با سیستمی شدن استعلامات
نهادهای نظارتی
افزایش قابلیت ردیابی جریان وجوه و مبارزه با پولشویی
۱

بانک مرکزی از حذف چک‌های رمزدار و جایگزینی آن‌ها با چک‌های تضمین‌شده تا فروردین ۱۴۰۵ خبر داد.

۲

چک‌های تضمین‌شده جدید در سامانه صیاد ثبت شده و در تمامی شعب بدون محدودیت جغرافیایی قابل استعلام هستند.

۳

این چک‌ها فاقد وضعیت برگشتی بوده و بانک‌ها موظف به پرداخت فوری وجه آن‌ها به ذینفع هستند.

۴

ثبت در سامانه صیاد امکان تشخیص اصالت و یکسان‌سازی رویه‌های پرداخت را برای بانک‌ها فراهم می‌کند.

۵

کاهش استفاده از چک رمزدار در سال‌های اخیر یکی از دلایل اصلی این تصمیم بانک مرکزی است.

۶

کامران ندری معتقد است دشواری ابطال چک رمزدار در معاملات فسخ شده، بزرگترین نقطه ضعف آن بود.

۷

نیاز به حضور فروشنده برای ابطال چک رمزدار، ریسک استفاده از آن را در معاملات احتمالی بالا می‌برد.

۸

آگاهی مردم از این ریسک‌ها باعث شده بود که تمایل به استفاده از چک‌های بانکی معمولی بیشتر شود.

۹

مزیت سرعت نقدشوندگی چک رمزدار در مقابل ریسک بالای ابطال آن برای مردم به صرفه نبود.

۱۰

چک رمزدار تنها در معاملاتی استفاده می‌شد که طرفین از انجام قطعی آن اطمینان کامل داشتند.

۱۱

چک‌های تضمین‌شده با قابلیت ردیابی، ابزاری موثر برای مقابله با کلاهبرداری و پولشویی خواهند بود.

۱۲

این تغییر با ایجاد اعتماد بیشتر بین طرفین، بدون ایجاد شوک، روند معاملات را بهبود می‌بخشد.

آمار کلیدی

فروردین ۱۴۰۵
زمان نهایی ممنوعیت صدور چک‌های رمزدار
۲۴ ساعت
زمان معمول برای نقد شدن چک‌های بانکی سنتی

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند