نقشه راه جدید برای زیرزمین تهران: از پناهگاه‌های عمیق تا مراکز تجاری زیرزمینی

تهران پس از سال‌ها تاخیر، به دلیل نیاز به پدافند غیرعامل، سند توسعه زیرزمینی را تصویب کرد.

طرح چهار هدف اصلی دارد و مناطق اولویت‌دار بر اساس معیارهای اقتصادی و جمعیتی تعیین شده‌اند.

توسعه زیرسطحی راهبردی جهانی برای شهرهای فشرده است که در تهران از سال ۸۶ مطرح بود.

تجربه جنگ‌های اخیر لزوم ساخت پناهگاه‌های عمیق برای افزایش تاب‌آوری تهران را دوچندان کرده است.

کاربری‌های مجاز شامل حمل‌ونقل و خدمات است، اما سکونت و درمان در زیرزمین ممنوع خواهد بود.

مناطق پرتراکم مانند منطقه ۱۰ و ۱۷ برای انتقال خدمات به زیرزمین در اولویت هستند.

مناطق ۱ تا ۶ به دلیل قیمت بالای زمین، بیشترین توجیه اقتصادی را برای توسعه زیرزمینی دارند.

انتخاب پهنه‌ها نیازمند بررسی دقیق شاخص‌های زمین‌شناسی، مقاومت خاک و سطح آب‌های زیرزمینی است.

بیشتر مناطق تهران خاک مناسبی دارند، اما جنوب شهر با چالش سطح آب و نشست مواجه است.

مناطق ۱ تا ۷ به دلیل کیفیت خاک و ارزش اقتصادی، کاندیداهای اصلی اجرای پروژه‌ها هستند.

زون‌بندی عمقی پیشنهاد شده است: سطح کم‌عمق برای خدمات اجتماعی و اعماق بیشتر برای پناهگاه.

نبود تعریف شفاف از مالکیت اعماق زمین در قوانین ایران، چالش حقوقی اصلی این طرح است.

مشارکت بخش خصوصی می‌تواند از طریق اتصال مجتمع‌های بزرگ به شبکه زیرزمینی محقق شود.

علی فرنام معتقد است زیرزمین تهران پتانسیل اقتصادی بالایی فراتر از مترو و تونل دارد.

طرح توسعه زیرزمینی توجیه اقتصادی دارد اما انتظار نمی‌رود باعث کاهش قیمت زمین در سطح شود.

توسعه زیرسطحی باید بخشی از یک استراتژی جامع دفاع شهری شامل فضاهای چندمنظوره باشد.