هشدار رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران درباره کار کودکان/ بخواهیم یا نخواهیم قبول کنیم فقر در ایران عمیق‌تر شده است

رابطه مستقیم تعمیق فقر با افزایش کار کودکان؛ چرا طرح‌های جمع‌آوری شکست می‌خورند؟

کار و اشتغالسیاستگذاری و اقتصاد کلان۲۴ خرداد ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

فقر ریشه اصلی کار کودکان است و تا زمانی که اقتصاد سامان نیابد، طرح‌های ضربتی برای حذف کودکان از خیابان بی‌فایده خواهد بود.

نکات کلیدی خبر

۱
رئیس انجمن مددکاران اجتماعی هشدار داد که با عمیق‌تر شدن فقر در ایران، حضور کودکان در بازارهای کار رسمی و غیررسمی گسترده‌تر شده است.
۲
کودکان کار به سه دسته کارگران نوجوان قانونی (۱۵ تا ۱۸ سال)، کودکان کمک‌خرج خانواده و کودکان بی‌خانمان تقسیم می‌شوند.
۳
بخش بزرگی از کار کودکان در محیط‌های پنهان مانند کارگاه‌های زیرزمینی و مزارع رخ می‌دهد که به دلیل نبود نظارت، بسیار خطرناک‌تر از خیابان هستند.
۴
سیاست‌های پلیسی و 'جمع‌آوری' کودکان از سطح شهر به دلیل نادیده گرفتن ریشه‌های اقتصادی، ناکارآمد بوده و تنها باعث رانده شدن آن‌ها به محیط‌های ناامن‌تر می‌شود.
۵
حل معضل کار کودکان فراتر از توان نهادهای حمایتی مانند بهزیستی است و مستقیماً به بهبود شاخص‌های کلان اقتصادی و معیشت خانواده‌ها بستگی دارد.

چرا این خبر مهم است؟

افزایش کار کودکان نشان‌دهنده سقوط معیشتی طبقات ضعیف است که منجر به بازتولید چرخه فقر، ترک تحصیل و آسیب‌های اجتماعی بلندمدت برای نسل آینده می‌شود.

منتظر چه باید بود؟

با تداوم تورم، احتمالاً شاهد تغییر الگوی کار کودکان از کارهای فصلی به اشتغال دائمی و افزایش مهاجرت‌های کاری کودکان بین استان‌ها خواهیم بود.

نکات پنهان خبر

برخلاف تصور عمومی، خیابان برای کودکان کار امن‌تر از کارگاه‌های زیرزمینی است؛ چرا که در خیابان دیده می‌شوند، اما در زیرزمین‌ها بدون هیچ نظارتی در معرض خشونت و بهره‌کشی مطلق قرار دارند.

آمار کلیدی

۱۵ تا ۱۸ سال
بازه سنی تعریف شده برای کارگران نوجوان در قانون کار
زیر ۱۵ سال
سن ممنوعیت مطلق به‌کارگیری افراد طبق قانون کار
۱

کودکان کار با محرومیت از آموزش و آسیب‌های جسمی و روانی ناشی از فقر مواجه هستند.

۲

رئیس انجمن مددکاران هشدار داد که تعمیق فقر مستقیماً باعث گسترش حضور کودکان در بازار کار می‌شود.

۳

قانون کار افراد ۱۵ تا ۱۸ سال را کارگر نوجوان دانسته و کار زیر ۱۵ سال را ممنوع کرده است.

۴

کودکان کار خیابانی گروهی هستند که برای تامین معاش خانواده‌های خود فعالیت می‌کنند.

۵

کودکان کار به سه دسته نوجوانان قانونی، کمک‌خرج خانواده و کودکان بی‌خانمان تقسیم می‌شوند.

۶

بسیاری از کودکان در محیط‌های پنهان و بدون نظارت مانند کارگاه‌های زیرزمینی و مزارع کار می‌کنند.

۷

حضور در خیابان باعث محرومیت از مدرسه و روی آوردن به رفتارهای پرخطر برای بقا می‌شود.

۸

کودکان کار در معرض بیماری‌های عفونی، اعتیاد، سوءتغذیه و انواع خشونت‌های جسمی و جنسی هستند.

۹

مقایسه زندگی خود با همسالان عادی باعث فشار روانی و رنج عاطفی شدید در این کودکان می‌شود.

۱۰

تهران، خراسان رضوی، فارس و هرمزگان بیشترین تعداد کودکان کار را به دلیل شرایط خاص دارند.

۱۱

آمارهای استانی نسبی بوده و به میزان فعالیت نهادهای حمایتی در شناسایی کودکان بستگی دارد.

۱۲

کلان‌شهرها و شهرهای گردشگری به دلیل پتانسیل مشاغل غیررسمی، کانون تجمع کودکان کار هستند.

۱۳

الگوی کار کودکان شامل موارد ثابت، فصلی، مهاجر و اتباع است که بین استان‌ها جابجا می‌شوند.

۱۴

تجربه ۲۸ ساله نشان می‌دهد اکثر کودکان به دلیل فشارهای اقتصادی ناچار به ورود به بازار کارند.

۱۵

دشواری اقتصادی منجر به ترک تحصیل و ورود اجباری کودکان به محیط‌های کاری مختلف می‌شود.

۱۶

تا زمانی که ریشه‌های اقتصادی حل نشود، کودکان در معرض استثمار و بهره‌کشی باقی می‌مانند.

۱۷

همه کودکان کار عضو باند نیستند، اما کودکان بی‌سرپناه ممکن است توسط گروه‌های مجرم مدیریت شوند.

۱۸

کودکان فاقد سرپرست موثر ممکن است به فعالیت‌های غیرقانونی مانند سرقت و توزیع مواد وادار شوند.

۱۹

کارشناسان با رویکرد 'جمع‌آوری' مخالفند و بر شناسایی و جذب داوطلبانه تاکید دارند.

۲۰

فشار برای جمع‌آوری، کودکان را به زیرزمین‌های ناامن رانده که خطرناک‌تر از خیابان است.

۲۱

استفاده از ادبیات 'پاک‌سازی' برای کودکان درست نیست و نشان‌دهنده غلبه نگاه سیاسی بر واقعیت فقر است.

۲۲

نهادهای حمایتی مانند بهزیستی ابزاری برای بهبود وضعیت اقتصادی و درآمد خانواده‌ها ندارند.

۲۳

بدون بهبود معیشت خانواده‌ها، پدیده کار کودک از بین نرفته و تنها به مشاغل پنهان منتقل می‌شود.

۲۴

پیچیدگی حل مسئله ناشی از گستردگی، پراکندگی جغرافیایی و وضعیت کودکان اتباع است.

بیشترین تاثیر؟

کودکان کار
محرومیت از تحصیل، آسیب‌های جسمی و روانی، و قرار گرفتن در معرض خشونت.
خانواده‌های کم‌درآمد
اجبار به استفاده از نیروی کار فرزندان برای تامین معاش اولیه.
نهادهای حمایتی (بهزیستی)
افزایش فشار کاری و تقاضا برای خدمات در حالی که ابزار بهبود اقتصادی در اختیار ندارند.

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند