نقد تند اقتصاددانان به ادعای بازارگرایی در ایران: اقتصاد ما همیشه دولتی بوده است

سیاستگذاری و اقتصاد کلانحکمرانی و جرایم اقتصادی۲۲ خرداد ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

اقتصاددانان می‌گویند اقتصاد ایران هرگز بازارمحور نبوده و مشکلات فعلی ناشی از دهه‌ها سلطه دولت و قیمت‌گذاری دستوری است.

پشت پرده برچسب «غرب‌گرایی» یک جنگ قدرت عمیق نهفته است که ربطی به علم اقتصاد ندارد...

نکات کلیدی خبر

۱
اقتصاددانان برجسته ادعای وجود رویکرد بازارگرایی در دهه‌های اخیر ایران را رد کرده و آن را وارونه‌نمایی واقعیت می‌دانند.
۲
موسی غنی‌نژاد معتقد است ناکارآمدی‌ها ریشه در پارادایم غرب‌ستیز و اقتصاد متمرکز دولتی دارد، نه اصول اقتصاد آزاد.
۳
پویا جبل‌عاملی تأکید می‌کند که ساختار قیمت‌گذاری، مالکیت شرکت‌های بزرگ و تخصیص اعتبارات در ایران کاملاً دولتی و سوسیالیستی است.
۴
تحلیلگران هشدار می‌دهند که تجویز نسخه تمرکز اختیار بیشتر در شرایط تورم بالای ۵۰ درصد، بحران‌های اقتصادی را تشدید خواهد کرد.

چرا این خبر مهم است؟

درک ریشه واقعی مشکلات (دولت‌گرایی یا بازارگرایی) تعیین می‌کند که آیا نسخه‌های آینده برای بهبود معیشت مردم، گشایش ایجاد می‌کند یا بحران را عمیق‌تر می‌سازد.

نکات پنهان خبر

برچسب «غرب‌گرایی» در فضای سیاسی ایران بیشتر یک ابزار برای حذف رقباست تا یک توصیف دقیق از سیاست‌های اقتصادی اجرا شده در چهار دهه اخیر.

نگاه دیگر

برخی معتقدند در دوره‌هایی مانند دولت‌های سازندگی یا اصلاحات، گام‌هایی به سمت بازار آزاد برداشته شد که به دلیل نبود زیرساخت اجتماعی شکست خورد.

منتظر چه باید بود؟

احتمال فشار بیشتر جریان‌های رادیکال برای تمرکز اختیارات اقتصادی در دولت تحت پوشش شعارهای عدالت‌خواهانه.

اگر…؟

اگر دولت واقعاً از قیمت‌گذاری دستوری دست بکشد، شوک کوتاه‌مدت آن بر معیشت چگونه مدیریت خواهد شد؟

پاسخ را از دستیار بپرس

پژواک تاریخی

تلاش برای بازگشت به اقتصاد کوپنی و متمرکز دهه ۶۰ در مقاطع مختلف بحرانی تکرار شده است.

پرسش‌های باز

پاسخ را از دستیار بپرس

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

کاوش بیشتر

پاسخ را از دستیار بپرس

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

بخش خصوصی واقعی
حاشیه رانده شدن به دلیل سلطه نهادهای دولتی و شبه‌دولتی
عموم مردم
تحمل پیامدهای تورمی ناشی از ناکارآمدی اقتصاد متمرکز
جریان‌های سیاسی رادیکال
بهره‌برداری از شعارهای دولت‌گرایی برای کسب قدرت بیشتر
۱

رد ادعای همسویی سیاست‌های ایران با غرب و بازار آزاد توسط اقتصاددانان.

۲

تأکید بر تسلط چهل‌ساله دولت و نهادهای عمومی بر ساختار اقتصادی کشور.

۳

توصیف ادعای بازارگرایی به عنوان وارونه‌نمایی واقعیت برای پنهان کردن ریشه‌های بحران.

۴

غنی‌نژاد: ریشه مشکلات در پارادایم اقتصاد متمرکز و استکبارستیزی است، نه بازار.

۵

دولت‌گرایی ابزاری برای کشمکش قدرت میان جریان‌های سیاسی رادیکال است.

۶

تضاد عمیق فکری حاکمیت با مبانی اقتصاد آزاد و رقابتی علیرغم ادعاهای ظاهری.

۷

بازگشت سریع سیستم به اقتصاد دستوری پس از هر دوره کوتاه اصلاحات اقتصادی.

۸

ادعای شکست بازارگرایی، روایتی کذب برای انحراف افکار عمومی و فرار از مسئولیت است.

۹

جبل‌عاملی: پافشاری بر ایده‌های دولت‌گرا علیرغم تضاد آشکار با واقعیت‌های عینی.

۱۰

شباهت ساختار برنامه‌ریزی و قیمت‌گذاری ایران به اقتصادهای سوسیالیستی و متمرکز.

۱۱

هشدار نسبت به تجویز نسخه مداخله بیشتر دولت در شرایط تورم ۵۰ درصدی.

آمار کلیدی

بالای ۵۰٪
متوسط نرخ تورم فعلی اقتصاد ایران
کمتر از ۱٪
نرخ رشد اقتصادی کشور
بیش از ۷٪
نرخ بیکاری رسمی
زیر ۴۰٪
نرخ مشارکت اقتصادی

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند