هزینه‌ جبران‌ناپذیر در تامین مسکن

هشدار اقتصاددان: ابرپروژه‌های مسکن در شرایط کسری بودجه، سیاه‌چاله مالی است

سیاستگذاری و اقتصاد کلانکار و اشتغال۱۷ خرداد ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

ساخت مسکن ملکی در شرایط کسری بودجه و تورم بالا، سیاه‌چاله‌ای است که منابع دولت را بدون نتیجه می‌بلعد.

آیا می‌دانستید که در شرایط فعلی، حتی اگر برنده نوبل اقتصاد هم وزیر مسکن شود، باز هم نمی‌تواند مشکل مسکن را ریشه‌ای حل کند؟ دلیل آن...

نکات کلیدی خبر

۱
میثم هاشم‌خانی هشدار می‌دهد که شروع ابرپروژه‌های مسکن در شرایط فعلی اقتصاد ایران، منابع محدود دولت را هدر می‌دهد.
۲
او پیشنهاد می‌کند دولت به جای ساخت‌وساز، از طرح‌های «یک‌کاسه‌سازی خانه‌های دولتی» و «کالابرگ اجاره» برای حمایت از مستاجران استفاده کند.
۳
ساختار سیاسی غیرحزبی و نگاه کوتاه‌مدت نمایندگان مجلس، عامل اصلی اصرار بر پروژه‌های ملکی حمایتی با وجود شکست‌های قبلی است.
۴
سیاست‌های دستوری مانند کنترل اجاره‌بها، ریسک سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را افزایش داده و باعث فرار سرمایه از صنعت ساختمان شده است.
۵
به دلیل کاهش قدرت خرید خانوار، تورم اجاره‌بها از تورم عمومی و قیمت مسکن جا مانده و امکان افزایش بیشتر آن محدود است.

چرا این خبر مهم است؟

این خبر به مستاجران و سیاست‌گذاران هشدار می‌دهد که انتظار برای خانه‌دار شدن از طریق پروژه‌های دولتی در شرایط فعلی، واقع‌بینانه نیست و باید به دنبال راهکارهای حمایتی کوتاه‌مدت بود.

نکات پنهان خبر

تورم اجاره‌بها نه به دلیل قدرت مالی مستاجران، بلکه به دلیل «سقف تحمل هزینه خانوار» از تورم عمومی عقب مانده است؛ یعنی مردم دیگر توان پرداخت اجاره بیشتر را ندارند.

منتظر چه باید بود؟

باید پیگیری کرد که آیا دولت طرح «مسکن استیجاری» را به عنوان جایگزین ساخت‌وساز جدی می‌گیرد یا همچنان بر پروژه‌های ملکی پافشاری می‌کند.

پژواک تاریخی

تجربه طولانی‌مدت و پرهزینه طرح مسکن مهر که با وجود درآمدهای نفتی بالا، بیش از ۱۵ سال به طول انجامید.

این خبر چگونه به شما اثر می‌گذارد؟

بیشترین تاثیر این خبر بر چیست؟

مستاجران کم‌درآمد
فشار شدید هزینه‌های مسکن بر معیشت و کاهش قدرت خرید
سرمایه‌گذاران بخش مسکن
افزایش ریسک سرمایه‌گذاری به دلیل سیاست‌های دستوری و تورم
۱

فقر مسکن در کلان‌شهرها جدی است و هاشم‌خانی ابرپروژه‌های ملکی را سیاه‌چاله مالی می‌داند.

۲

وزارت راه طرح مسکن استیجاری را برای استفاده از املاک دولتی در دستور کار دارد.

۳

سهم مسکن از سبد خانوار به بالای ۵۰ درصد رسیده و پس‌انداز برای خرید غیرممکن شده است.

۴

دولت با کسری بودجه شدید مواجه است و باید از پروژه‌های پرهزینه دوری کند.

۵

مسکن مهر در شرایط بهتری آغاز شد اما ۱۵ سال طول کشید؛ پروژه‌های فعلی تورم‌زا هستند.

۶

استاندارد جهانی برای فشار مسکن ۳۰ درصد درآمد است، در حالی که در ایران به ۸۰ درصد رسیده است.

۷

دو راهکار جهانی: مسکن استیجاری و کمک‌هزینه اجاره (کالابرگ)؛ سایر روش‌ها تورم‌زا هستند.

۸

چرا با وجود شکست‌های قبلی، دولت همچنان بر ساخت مسکن ملکی اصرار دارد؟

۹

ساختار غیرحزبی مجلس و نگاه کوتاه‌مدت نمایندگان برای جذب رأی، عامل اصلی این سیاست‌هاست.

۱۰

سیاست‌های دستوری مانند کنترل اجاره‌بها، سرمایه‌گذاران را از بازار مسکن فراری می‌دهد.

۱۱

آیا راهکار ریشه‌ای برای حل فقر مسکن در شرایط فعلی وجود دارد؟

۱۲

تا زمانی که تورم و ریسک‌های سیاسی حل نشود، وزیر مسکن قدرت اثرگذاری ریشه‌ای ندارد.

۱۳

در شرایط شبه‌جنگی، برنامه‌ریزی بلندمدت غیرممکن است و باید بر پروژه‌های کوتاه‌مدت تمرکز کرد.

۱۴

چرا تورم اجاره از تورم عمومی و مسکن جا مانده است؟

۱۵

توان مالی خانوار به سقف رسیده و امکان افزایش بیشتر اجاره‌بها وجود ندارد.

آمار کلیدی

50 درصد
سهم هزینه مسکن از سبد هزینه خانوار در کلان‌شهرها
70 تا 80 درصد
سهم اجاره‌بها از درآمد خانوار در شهرهای بزرگ

نهادهای کلیدی خبر

دستیار هوشمند