فروپاشی اجتماعی یا انباشت بحران؟ تحلیل جامعه‌شناختی از وضعیت ایران

سیاستگذاری و اقتصاد کلانکار و اشتغال۱۲ خرداد ۱۴۰۵ دنیای اقتصاد

فروپاشی اجتماعی رخ نداده، اما انباشت بحران‌های معیشتی و نبود کانال‌های اعتراضی، جامعه را مستعد شورش‌های غیرقابل پیش‌بینی کرده است.

مفهوم فروپاشی اجتماعی از نظر علمی فاقد وجاهت است و جامعه ایران همچنان تاب‌آوری دارد.

تضادهای معیشتی و اقتصادی ریشه‌های اصلی نارضایتی‌ها هستند که به دلیل عدم حل‌وفصل، در حال تعمیق‌اند.

جنگ و شرایط بحرانی، مشکلات اقتصادی را تشدید کرده و منجر به بیکاری گسترده و تورم شده است.

نبود کانال‌های رسمی برای بیان اعتراضات، احتمال بروز شورش‌های غیرقابل پیش‌بینی را افزایش می‌دهد.

همبستگی فعلی جامعه صرفاً واکنشی موقت به عامل بیرونی (جنگ) است و پس از آن شکاف‌های طبقاتی دوباره نمایان می‌شوند.

این تحلیل نشان می‌دهد که آرامش ظاهری جامعه به معنای حل مشکلات نیست و با پایان شرایط جنگی، بحران‌های اقتصادی و طبقاتی دوباره به سطح می‌آیند.

باید روند شاخص‌های فقر و بیکاری پس از کاهش تنش‌های نظامی و نحوه واکنش دولت به مطالبات معیشتی انباشته‌شده را پیگیری کرد.

انسجام فعلی جامعه نه ناشی از رضایت، بلکه یک واکنش غریزی به تهدید خارجی است که به محض رفع تهدید، شکاف‌های طبقاتی با شدت بیشتری بازمی‌گردند.

۷۰ درصد

بیش از ۷۰ درصد جامعه ایران زیر خط فقر هستند (طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس)

۱ تا ۲ میلیون نفر

بیکاری مستقیم یا غیرمستقیم ناشی از انسداد اینترنت

طبقات کم‌درآمد

تشدید فقر و کاهش قدرت خرید به دلیل تورم و بیکاری

دولت

مواجهه با نارضایتی‌های انباشته پس از پایان شرایط جنگی

فؤاد حبیبی- استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه کردستان

مرکز پژوهش‌های مجلس- منبع آماری خط فقر