استراتژی ایران در اوراسیا؛ عبور از تجارت کالا به محوریت کریدورهای ترانزیتی

اوراسیا به قطب اقتصادی مهمی تبدیل شده و دسترسی به آن راهبردی برای کاهش آسیب‌پذیری ایران است.

نیازهای متقابل ایران و اوراسیا در حوزه‌های کشاورزی، صنعتی و فنی، زمینه همکاری‌های پایدار را فراهم می‌کند.

با وجود رشد روابط، فاصله زیادی بین ظرفیت‌های موجود و سطح فعلی مبادلات تجاری وجود دارد.

روسیه بزرگترین مقصد صادراتی است اما سهم ایران از بازار این کشور همچنان بسیار ناچیز است.

ارمنستان در جذب کالاهای ایرانی موفق‌تر بوده، در حالی که قزاقستان ظرفیت‌های استفاده‌نشده زیادی دارد.

مزیت ایران در تنوع سبد صادراتی به اوراسیا از محصولات پلیمری تا مواد غذایی است.

الگوی صادراتی ایران در سایر کشورهای اوراسیا نیز متنوع است و پتانسیل گسترش در بخش‌های مختلف را دارد.

همکاری‌ها بر پایه مکمل بودن ظرفیت‌هاست، اما چالش اصلی ضعف زیرساخت‌های لجستیکی و مالی است.

کشورهای اوراسیا در انرژی و غلات مزیت دارند و ایران در محصولات کشاورزی و صنعتی مکمل آن‌هاست.

موقعیت ژئوپلیتیک ایران به عنوان کوتاه‌ترین مسیر اتصال اوراسیا به آب‌های آزاد، مزیت اصلی کشور است.

امنیت غذایی و جغرافیا دارایی‌های اصلی ایران هستند، اما گلوگاه‌های لجستیکی و مالی مانع تجارت پایدارند.

اوراسیا جایگزین اقتصاد جهانی نیست، بلکه بخشی از راهبرد تنوع‌بخشی به شرکای تجاری ایران است.

موافقت‌نامه تجارت آزاد گام مهمی است، اما بدون توسعه زیرساخت‌ها، مزایای آن محقق نخواهد شد.

صنایع غذایی در کوتاه‌مدت و پتروشیمی و خدمات فنی در بلندمدت اولویت‌های صادراتی ایران هستند.

ایران باید از مرحله تجارت عبور کرده و به محوریت کریدورهای ترانزیتی در منطقه تبدیل شود.

وزیر صمت در اجلاس آستانه بر اهمیت همکاری‌های منطقه‌ای و انتقاد از فشارهای خارجی بر زیرساخت‌ها تاکید کرد.

پیام رئیس‌جمهور بر چندجانبه‌گرایی و ضرورت مدیریت بی‌ثباتی‌های امنیتی در مسیرهای ترانزیتی متمرکز بود.

همکاری با اوراسیا و بریکس به عنوان راهکاری برای کاهش وابستگی به نظام اقتصادی غرب مطرح شد.

مذاکرات در قزاقستان بر رفع موانع بانکی و تسهیل پروژه‌های مشترک صنعتی و معدنی متمرکز بود.

در سطح اتحادیه، توافقاتی برای کاهش موانع تجاری و هماهنگ‌سازی استانداردها حاصل شد.

روابط در حال عبور از سطح سیاسی به مرحله تنظیم‌گری اقتصادی و استانداردسازی رویه‌هاست.

دیدار با مقامات کوبا و گسترش همکاری‌های کشاورزی با قزاقستان از دیگر محورهای سفر بود.

تکرار محورهای دیپلماتیک و کشاورزی در مذاکرات وزیر صمت با طرف‌های خارجی.

تحقق اهداف به ثبات در سیاستگذاری و پیگیری مستمر توافقات برای تبدیل به پروژه‌های پایدار وابسته است.